MEHMET BALiOGLU

Büyükşehir Belediyesinin Sermaye Taahhütünden Doğan Şirket Alacağının Takip Edilmemesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • Şirketin artırılan sermayesine katılım payı olarak Büyükşehir Belediyesince taahhüt edilen 13.985.260,00 TL tutarındaki sermayenin 674.408,06 TL’lık kısmının ödenmediğinin tespiti.

Temel Bulgular

  • Büyükşehir Belediyesinin, şirketin artırılan sermayesine karşılık taahhüt ettiği sermayeyi ödememesi.
  • Şirket Yönetim Kurulunun, Büyükşehir Belediyesinden sermaye koyma borcunun yerine getirilmesinin talep edilmemesi.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
  • Şirket sözleşmesi

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Büyükşehir Belediyesinin, şirketin artırılan sermayesine karşılık taahhüt ettiği sermayeyi ödenmesi.
  • Şirket Yönetim Kurulunun, Büyükşehir Belediyesinden sermaye koyma borcunun yerine getirilmesinin talep edilmesi.

Rapor Metni

Şirketin artırılan sermayesine katılım payı olarak Büyükşehir Belediyesince taahhüt edilen 13.985.260,00 TL tutarındaki sermayenin 674.408,06 TL’lık kısmının ödenmediği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 128’inci maddesinde;

“(1) Her ortak, usulüne göre düzenlenmiş ve imza edilmiş şirket sözleşmesiyle koymayı taahhüt ettiği sermayeden dolayı şirkete karşı borçludur.

(…)

(7) Şirket, her ortağın sermaye koyma borcunu yerine getirmesini isteyebileceği ve dava edebileceği gibi, yerine getirmede gecikme sebebiyle uğradığı zararın tazminini de isteyebilir. (….)”,

129’uncu maddesinde;

“(1) Zamanında ifa edilmeyen sermaye para ise, 128 inci madde gereğince tazminat hakkına halel gelmemek şartıyla, aksine şirket sözleşmesinde veya esas sözleşmede hüküm yoksa, şirketin tescili anından itibaren temerrüt faizi de ödenir.”,

482’nci maddesinde;

“(1) Sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür.

  1. Ayrıca, yönetim kurulu, mütemerrit pay sahibini, iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakmaya ve söz konusu payı satıp yerine başkasını almaya ve kendisine verilmiş pay senedi varsa, bunları iptal etmeye yetkilidir. İptal edilen pay senetleri ele geçirilemiyorsa iptal kararı 35 inci maddede yazılı gazetede ve ayrıca esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan olunur.

  2. Esas sözleşmeyle, pay sahipleri, temerrüt hâlinde, sözleşme cezası ödemekle zorunlu tutulabilirler.

  3. Şirketin tazminat hakları saklıdır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre her ortak taahhüt ettiği sermayeden dolayı şirkete karşı borçludur ve taahhüt edilen ancak zamanında ödenmeyen sermaye nedeniyle temerrüt faizi, sözleşme cezası, şirketin uğramış olduğu zararın tazmini, şirketteki haklarından yoksun bırakılmak veya şirketten ihraç gibi yaptırımlar ile karşı karşıyadır.

Şirketin, 16/04/2019 tarih ve 9810 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanarak tescili sağlanan 20/03/2019 tarih ve 16 sayılı Yönetim Kurulu Kararında; 6.994.000,00 TL olan şirketin sermayesinin 13.994.000,00 TL tutarına artırılması, bu sermayenin her biri 10 (on) Türk Lirası değerinde 1.399.400 paya ayrılması, bundan 1.398.526 paya karşılık 13.985.260,00 TL tutarındaki sermayenin tamamının ise Adana Büyükşehir

Belediyesi Başkanlığı tarafından taahhüt edilmesi öngörülmüştür.

Yönetim Kurulu Kararı ile yeniden düzenlenen şirket ana sözleşmesinin “Sermaye” başlıklı 6’ncı maddesinde; önceki sermayenin tamamının ödendiği ve bu defa arttırılan sermayenin ortaklar tarafından muvazaadan ari olarak ve tamamen taahhüt edilmiş olduğu nakden taahhüt edilen esas sermaye paylarının itibari değerlerinin 1/4’ünün kararın tescilinden önce ödendiği, geri kalan 3/4‘ü ise genel genel kurulun alacağı kararlara göre kararın tescilini izleyen 24 (Yirmidört) ay içinde ödeneceği hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemede; sermaye artırımı tescil tarihi olan 20/03/2019 u izleyen 24 ay içerisinde ortak Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından taahhüt edilen semaye tutarının kalan 3/4 nün ödenmesi gerekirken bu tutarın 674.408,06 TL’lik kısmının 2021 yılı sonu itibarıyla halen ödenmediği tespit edilmiştir.

Her ne kadar Şirketin kurucu ve %99,9375 oranında ana ortağı Büyükşehir Belediyesi ise de, 6102 sayılı Kanun, belediyelerin ortağı olduğu belediye şirketlerinde taahhüt edilen sermayenin zamanında ödenmemesine ilişkin olarak belediye lehine ayrıcalık yapılmasını öngörmemektedir. Ayrıca, şirketin varlık nedeni olan faaliyetlerini eksiksiz yerine getirebilmesi, borçlarını zamanında ödeyebilmesi, ödenmeyen borçlarından dolayı ceza, faiz ve benzeri yaptırımlara maruz kalmaması ancak öngörülen sermayesi üzerinde tasarruf hakkını kullanabilmesine bağlıdır.

Bu itibarla, Şirketin artırılan sermayesine karşılık Büyükşehir Belediyesince taahhüt edilen sermayenin ödenmemesi ve Şirket Yönetim Kurulunca da Büyükşehir Belediyesinden sermaye koyma borcunun yerine getirilmesinin talep edilmemesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve şirket sözleşmesi hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.