MEHMET BALiOGLU

Bütçe Tertipleri Arasında Yapılan Ödenek Aktarmalarının Usulüne Uygun Olarak Yapılmaması

Rapor Özet

Ana Konu

  • Ödenek aktarmalarının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmemesi.

Temel Bulgular

  • 2022 yılı içerisinde 181 defa aktarma işlemi gerçekleşti.
  • Daha önce aktarma yapılan tertipler ile personel giderleri tertiplerinden aktarma yapıldı.
  • Ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar olan bazı aktarmalarda üst yönetici onayı bulunmuyor.
  • Mali yılın başından itibaren aktarmalara başlanması, gelir ve gider tahminlerinin yerinde ve sağlıklı bir şekilde yapılmadığını gösteriyor.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği (m. 36)

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Ödenek aktarma işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi.
  • Ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar olan aktarmalarda üst yönetici onayının alınması.
  • Mali yıl içinde sık sık ödenek aktarması yapılmaması.

Rapor Metni

Bütçe ödeneklerinden ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslara aykırı olarak ödenek aktarmaları yapıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Aktarma” başlıklı 36’ncı

maddesinde;

“(1) Aktarma; bütçenin herhangi bir tertibinde bulunan ve o hesap döneminde kullanılmayacağı anlaşılan ödeneklerden alınarak, ödenek ihtiyacı olan diğer gider tertiplerine veya yeni tertip açılarak yapılan eklemedir.

(2) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis kararı, fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı ile yapılır. Ekonomik sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeyleri bütçeleşme düzeyi olmadığından, bunlar arasında aktarma onayına gerek yoktur.

  1. Personel giderleri tertiplerinden,

  2. Aktarma yapılmış tertiplerden,

  3. Yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden, ç) Projeye bağlı yatırım tertiplerinden,

  4. İlgili mevzuatında aktarma yapılmaması öngörülen tertiplerden, aktarma yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca; bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis kararıyla, ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı ile yapılmalıdır. Personel giderleri tertiplerinden, daha önce aktarma yapılmış tertiplerden, yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden, projeye bağlı yatırım tertiplerinden ve ilgili mevzuatında aktarma yapılmaması öngörülen tertiplerden aktarma yapılmamalıdır.

Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; 2022 yılı içerisinde 181 defa aktarma işlemi gerçekleştiği, daha önce aktarma yapılan tertipler ile personel giderleri tertiplerinden aktarma yapıldığı, ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar olan bazı aktarmalarda da üst yönetici onayının olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca mali yılın hemen başından itibaren aktarmalara başlanmış olduğundan bütçe hazırlık süreçlerinde gelir ve gider tahminlerinin yerinde ve sağlıklı bir şekilde yapılmadığı değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; ekonomik koşulların

bütçe planlamasını son derece zorlaştırdığı 2023 yılı için ödenek aktarmalarında ihlallerin mevcut olduğunu ve hem bu bakımdan hem de onay merciinin doğru belirlenmesi bakımından gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; yapılan ödenek aktarma işlemlerinin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.