MEHMET BALiOGLU

Borçlanmalarda Büyükşehir Belediye Meclisi Kararı Alınmaması

Rapor Özet

Ana Konu

  • İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ortağı olduğu bir şirketin 2019 yılında belediye meclisi kararı alınmadan 68.000.000,00 TL borçlanması yapması.

Temel Bulgular

  • Şirket tarafından alınan yönetim kurulu kararlarıyla 07.01.2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması, İyileştirilmesi, Müşavirlik Proje A.Ş’den 20.000.000,00 TL, 08.01.2019 tarihinde İzmir Metro İşletmeciliği Taşımacılık A.Ş’den 25.000.000,00 TL, 20.02.2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması, İyileştirilmesi, Müşavirlik Proje A.Ş’den 3.000.000,00 TL, 30.07.2019 tarihinde İzmir Metro İşletmeciliği Taşımacılık A.Ş’den 20.000.000,00 TL borçlanmaya gidilmiştir.
  • Şirketin brüt hasılatının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan tutarın %10’unu geçmeyen borçlanmalarda büyükşehir belediyesi meclisinin kararının alınması gerekmektedir.
  • Ancak şirket tarafından yapılan borçlanmalarda büyükşehir belediye meclisinin kararı alınmamıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68 inci maddesi, belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının iç borçlanma yapmalarına ilişkin hükümleri düzenlemektedir.
  • 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 28 inci maddesi, Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanacağını ifade etmektedir.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Şirketin borçlanmasıyla ilgili olarak büyükşehir belediye meclisinin kararı alınması gerekmektedir.
  • Şirketin borçlanma politikalarının gözden geçirilmesi ve daha şeffaf hale getirilmesi önerilmektedir.
  • Belediyelerin borçlanma işlemlerinin daha sıkı bir şekilde denetlenmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Yapılan incelemelerde Büyükşehir Belediye Meclis kararı alınmadan şirket tarafından 2019 yılı içinde dört adet yönetim kurulu kararıyla toplamda 68.000.000,00 TL borçlanma yapıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı 68 inci maddesinin e bendinde; “…Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı; yüzde onunu geçen iç borçlanma için ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile yapabilir…” denilmektedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 28 inci maddesinde Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin ilgisine göre büyükşehir ve

ilçe belediyeleri hakkında da uygulanacağı ifade edilmiş olup 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68 inci maddesinin büyükşehir belediyeleri için de uygulanması gerekmektedir.

1 Ocak -31 Aralık 2018 tarihleri arasında şirketin brüt hasılatı 1.036.563.258,00 TL olup bu tutar %23,73 yeniden değerleme oranıyla çarpıldığında 1.282.539.719,12 TL olmaktadır. Yapılan borçlanma toplamda 68.000.000,00 TL olarak şirketin brüt hasılatının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan tutarın %10’unu geçmemektedir. Bu sebeple yapılan borçlanmalarda büyükşehir belediye meclisinin kararı alınması gerekmektedir.

Oysa şirket tarafından alınan yönetim kurulu kararlarıyla 07.01.2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması, İyileştirilmesi, Müşavirlik Proje A.Ş’ den 20.000.000,00 TL, 08.01.2019 tarihinde İzmir Metro İşletmeciliği Taşımacılık A.Ş’ den 25.000.000,00 TL, 20.02.2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması, İyileştirilmesi, Müşavirlik Proje A.Ş’ den 3.000.000,00 TL, 30.07.2019 tarihinde İzmir Metro İşletmeciliği Taşımacılık A.Ş’ den 20.000.000,00 TL borçlanmaya gidilmiştir.

Sonuç olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin %98,79 ortağı olduğu şirketin borçlanmalarında 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68 inci maddesinde belirtilen usullerin uygulanması gerekmekte olup şirketin brüt hasılatının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan tutarın %10’unu geçmeyen borçlanmalarda büyükşehir belediyesi meclisinin kararının alınması gerekmektedir.