MEHMET BALiOGLU

Bir Kısım Taşınmazın Satışlarından Elde Edilen Hasılatın Tamamının Gelir Kaydedilmesi

Rapor Özet

Ana konu:

  • Bayraklı Belediyesi tarafından yapılan kısım taşınmaz satışlarında, taşınmazların aktif kayıtlarından düşülmediği ve elde edilen hasılatın tamamının gelir hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.

Temel bulgular:

  • 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak kaydı yapılmadığı için bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 73.540,00 TL fazla olarak göründüğü tespit edilmiştir.
  • Kârlı taşınmaz satışlarında 600 Gelirler Hesabının sadece arsa veya arazinin satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark kadar kullanılması gerektiğinden, söz konusu satışlara dair hatalı muhasebe kayıtlarının 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabının 51.540,00 TL fazla olarak görünmesine sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.
  • Kayıtlı değerinin altında bir fiyata satılan taşınmaz satışında yine söz konusu taşınmaz kayıtlı değeri üzerinden kayıtlardan düşülmediğinden, elde edilen hasılatın tamamı gelir olarak kaydedilmiştir. Bu sebeple 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabının 3.375,00 TL fazla, 630 Giderler Hesabının ise 18.625,00 TL eksik olarak görünmesine sebebiyet verilmiştir.

Yasal ve düzenleyici çerçeve:

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları:

  • Belediye tarafından yapılan kısım taşınmaz satışlarında, taşınmazların aktif kayıtlarından düşülerek elde edilen hasılatın doğru hesaplara kaydedilmesi sağlanmalıdır.
  • Kârlı taşınmaz satışlarında 600 Gelirler Hesabının sadece arsa veya arazinin satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark kadar kullanılması sağlanmalıdır.
  • Kayıtlı değerinin altında bir fiyata satılan taşınmaz satışında elde edilen hasılatın tamamının gelir olarak kaydedilmesi değil, satış bedeli kayıtlı değeri arası olumsuz fark 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmelidir.

Rapor Metni

Bayraklı Belediyesi tarafından yapılan bir kısım taşınmazın satışlarında, taşınmazların aktif kayıtlarından düşülmediği ve elde edilen hasılatın tamamının gelir hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde; aktife kayıtlı arsa ve arazinin kayıtlı değerinin üzerinde bir fiyata satılması halinde, kaydın alacak tarafında satılan arsa ve arazilerin kayıtlı değeri kadar 250 Arsa ve Araziler Hesabı, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark kadar da 600 Gelirler Hesabının yer alacağı belirtilmiştir. Arsa ve arazinin kayıtlı değerinin altında bir fiyata satılması halinde ise, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, Belediye tarafından yapılan 3 adet arsa ve arazi satışında, 250 Arsa ve Araziler Hesabına alacak kaydı yapılmadığı, söz konusu satışlardan elde edilen hasılatın tamamının gelir hesaplarına kaydedildiği görülmüştür. Söz konusu taşınmazlara ve satışlara ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 7: Satışı Yapıldığı Halde Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaya Devam Eden Taşınmazlar

SIRA

NO

ADA-PARSEL BİLGİLERİ

KAYITLI DEĞERİ (TL)

SATIŞ FİYATI (TL)

1

36290 ada, 8 sayılı parsel

17.100,00

391.905,00

2

36101 ada, 9 sayılı parsel

34.440,00

369.000,00

3

25945 ada, 1 sayılı parsel

22.000,00

3.375,00

Yukarıdaki taşınmaz satışlarına ilişkin bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, aktife kayıtlı taşınmazların satışında 250 Arazi ve Arsalar Hesabına taşınmazların kayıtlı değeri kadar alacak kaydı yapılmadığından, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 73.540,00 TL fazla olarak göründüğü tespit edilmiştir.

Ayrıca, 1 ve 2 sıra numaralı kârlı taşınmaz satışlarında, 600 Gelirler Hesabının sadece arsa veya arazinin satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark kadar kullanılması gerektiğinden, söz konusu satışlara dair hatalı muhasebe kayıtlarının 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabının 51.540,00 TL fazla olarak görünmesine sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.

3 sıra numaralı taşınmaz satışında ise, arsa ve arazi, kayıtlı değerinin altında bir fiyata

satılmıştır. Ancak yapılan satışa ilişkin muhasebe kaydında yine söz konusu taşınmaz kayıtlı değeri üzerinden kayıtlardan düşülmediğinden, elde edilen hasılatın tamamı gelir olarak kaydedilmiştir. Bu sebeple 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabının 3.375,00 TL fazla, 630 Giderler Hesabının ise 18.625,00 TL eksik olarak görünmesine sebebiyet verilmiştir.

Sonuç olarak yapılan tüm tespitler birlikte değerlendirildiğinde, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 73.540,00 TL fazla olarak göründüğü, ayrıca 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabı 54.915,00 TL fazla ve 630 Giderler Hesabının ise 18.625,00 TL eksik olarak göründüğü kanaatine varılmıştır.

Kamu idaresi cevabında; “Denetim raporunda yapılan tespitler doğrultusunda ilgili birim tarafından çalışmalara başlanmıştır.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi cevabında, bulguda yapılan tespitler doğrultusunda ilgili birim tarafından çalışmalara başlandığı ifade edilmiş ise de, aktarılan hatalı muhasebe kayıtları bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 73.540,00 TL fazla, ayrıca 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 600 Gelirler Hesabının 54.915,00 TL fazla ve 630 Giderler Hesabının ise 18.625,00 TL eksik olarak görünmelerine sebebiyet vermiştir.

Bu haliyle söz konusu hesapların doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.