MEHMET BALiOGLU

Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Nitelikteki Hak ve Yetkilerin Haklar Hesabında İzlenmemesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • Belediyenin ihtiyacı için satın alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 630 Gider Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Temel Bulgular

  • 2022 yılı içerisinde bilgisayar yazılımları ve yapımlarının bedeli olarak 34.000,00 TL ve 5.437,67 TL olmak üzere toplam 39.437,67 TL ödendiği görülmüştür.
  • Hak niteliğindeki bu ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken, 630.03 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
  • Muhasebat Genel Müdürlüğü Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği (Sıra No: 47)

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hükümleri dikkate alınarak; hesapların mahiyetine uygun kullanılması.
  • Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkileri ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların, 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve mevzuatı gereği amortisman ayrılması.

Rapor Metni

Belediyenin ihtiyacı için satın alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 630 Gider Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin 210’uncu maddesinde; 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, 211’inci maddesinde;

bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların söz konusu hesaba borç kaydedileceği, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’ üncü maddede ise bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı belirtilmiştir.

Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin (Sıra No: 47) “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında; “…tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.” hükmü yer almıştır.

2022 yılı içerisinde bilgisayar yazılımları ve yapımlarının bedeli olarak 34.000,00 TL ve 5.437,67 TL olmak üzere toplam 39.437,67 TL ödendiği görülmüştür. Hak niteliğindeki bu ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken, 630.03 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hükümleri dikkate alınarak; hesapların mahiyetine uygun kullanılması, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkileri ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların, 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve mevzuatı gereği amortisman ayrılması gerekmektedir.

Söz konusu uygulamalar nedeniyle kurumun 2022 yılı mali tablolarında 260 Haklar Hesabının hatalı görünmesine sebep olunmuştur.