MEHMET BALiOGLU

Bilançoda Yer Alan Taşınmaz Hesaplarının Gerçeği Yansıtmaması

Rapor Özet

  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiş ve buna göre 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır.
  • Yönetmelik’te kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla ilgili idarenin mali hizmetler birimince diğer birimler tarafından hazırlanan formlar dikkate alınarak taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı ve söz konusu icmal cetvellerinde ise her bir unsur için ayrı satır açılıp taşınmazlara ilişkin toplam değerlerin belirtileceği ifade edilmiştir.
  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ise muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayanacağı belirtilmiştir.
  • Belediye 2018 yılı Taşınmaz İcmal Cetveli ile bilanço karşılaştırıldığında, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 30.807.152,11 TL, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 60.000.437,28 TL, 252 Binalar Hesabı ise 479.835.929,83 TL eksik olarak görünmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında; “Bilançoda yer alan taşınmazlara ilişkin hesapların düzeltilmesi ile ilgili çalışmalara başlanılmıştır.” denilmektedir.
  • Sonuç olarak kamu idaresi cevabında, bilançoda yer alan taşınmazlara ilişkin hesapların düzeltilmesi ile ilgili çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiş ise de bilançoda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabındaki tutarların taşınmaz icmal cetvelinde yer alan tutarlar ile uyumsuzluğu devam etmektedir. Bu haliyle söz konusu hesapların doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.

Rapor Metni

Bayraklı Belediyesi 2018 yılı Taşınmaz İcmal Cetveli’nde yer alan taşınmazlara ilişkin tutarlar ile Belediye bilançosunda yer alan taşınmaz hesabı tutarları arasında uyuşmazlık olduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiştir.

Buna istinaden 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) Kamu idareleri;

  1. Tapu kütüğünde adlarına tescilli olan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar ” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 2’deki ‘Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu’nda,

  2. Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 3’teki ‘Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu’nda,

  3. Ek 1’deki Kayıt Planının “Orta Malları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 4’teki ‘Orta Malları Formu’nda,

    ç) Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 5’teki ‘Genel Hizmet Alanları Formu’nda,

  4. Tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kaydını Ek 6’daki “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu’nda” yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazarak kaydını tutarlar.

  1. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.

  2. İcmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılır ve bu taşınmazlara ilişkin adet ve yüzölçüm toplamları belirtilir.” hükmü,

    Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde;

    (1) Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

    1. Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla ilgili idarenin mali hizmetler birimince diğer birimler tarafından hazırlanan formlar dikkate alınarak taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı, söz konusu icmal cetvellerinde ise her bir unsur için ayrı satır açılıp taşınmazlara ilişkin toplam değerlerin belirtileceği ifade edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ise muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayanacağı belirtilmiştir.

Söz konusu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; mali tablolarda yer alan taşınmaz hesaplarındaki tutarların dayanağının, mali hizmetler birimi tarafından düzenlenmiş

taşınmaz icmal cetvelleri olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bayraklı Belediyesi 2018 yılı Taşınmaz İcmal Cetveli incelendiğinde her bir unsur için ayrı satır açılıp taşınmazlara ilişkin toplam değerlerin belirtildiği ve buna göre bilançonun 250 Arazi ve Arsalar Hesabında yer alması gereken tutarın 457.639.823,30 TL, 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabında yer alması gereken tutarın 60.001.437,28 TL, 252 Binalar Hesabında yer alması gereken tutarın ise 523.850.655,67 TL olduğu tespit edilmiştir.

Ancak bilançoda ise, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 426.832.671,19 TL, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 1.000,00 TL, 252 Binalar Hesabı ise 44.014.725,84 TL olarak görünmektedir.

Sonuç olarak Belediye 2018 yılı Taşınmaz İcmal Cetveli ile bilanço karşılaştırıldığında, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 30.807.152,11 TL, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 60.000.437,28 TL, 252 Binalar Hesabı ise 479.835.929,83 TL eksik olarak görünmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Bilançoda yer alan taşınmazlara ilişkin hesapların düzeltilmesi ile ilgili çalışmalara başlanılmıştır.” denilmektedir.

Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bilançoda yer alan taşınmazlara ilişkin hesapların düzeltilmesi ile ilgili çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiş ise de bilançoda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabındaki tutarların taşınmaz icmal cetvelinde yer alan tutarlar ile uyumsuzluğu devam etmektedir.

Bu haliyle söz konusu hesapların doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.