MEHMET BALiOGLU

Belediyenin Mülkiyetindeki Otoparkların Tahsisi ve İşletilmesine İlişkin Aykırılıklar

Rapor Özet

  • Belediye ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) arasında Arda Turan Otoparkı ve Bayrampaşa Gençlik Merkezi (BAYGEM) binasının altında bulunan otoparkın işletilmesine ilişkin iki ayrı protokol imzalanmıştır.
  • Protokol gereği İBB’nin otopark işletilmesinden elde edilen KDV hariç gelirin %5’ini belediye hesabına aktarması gerekmektedir.
  • Ancak denetim dönemi içerisinde her iki otoparkın tahsis ve işletilmesine ilişkin protokol hükmüne aykırı olarak belediyeye aktarılması gereken hasılat payı aktarılmamıştır.
  • Belediye sınırları içerisindeki Muzaffer Öztekin Parkı’nın altında yer alan iki bodrum katlı Zemin Altı Otopark’ın tahsis ve işletilmesine ilişkin herhangi bir protokol olmamasına karşın İBB şirketi İSPARK tarafından işletilmektedir.
  • İSPARK, otoparkın tahsis ve işletme hakkını devir almadan, izinsiz olarak otoparkı işletmeye almış ve gelir elde etmeye başlamıştır.
  • 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi gereği İBB’den fuzuli şagil durumundaki İSPARK’tan ecrimisil talep edilmelidir.
  • Kamu idaresi cevabında otopark tahsisi ve işletilmesine ilişkin protokollerden kaynaklı alacakların tahsili ve Muzaffer Öztekin Parkı altında bulunan otopark için ecrimisil hesaplanarak tahsili cihetine gidileceği ifade edilmiştir.

Rapor Metni

Belediyenin mülkiyetinde bulunan üç ayrı otoparktan ikisi için; “Otopark Tahsisi ve İşletilmesine İlişkin Ortak Hizmet Protokolü” gereği taahhüt edilen belediye payının tahsil edilmediği diğerinin ise otopark tahsis ve işletilmesine ilişkin herhangi bir protokol olmaksızın işletildiği görülmüştür.

  1. Belediyenin Mülkiyetindeki Otoparkların Tahsis ve İşletilmesine İlişkin Protokol Gereği Öngörülen Belediye Payının Tahsil Edilmemesi

    Belediyenin mülkiyetinde bulunan Arda Turan Otoparkı ile Bayrampaşa Gençlik Merkezi (BAYGEM) binasının altında bulunan otoparkın İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) her biri müstakil ortak hizmet protokolü ile tahsis edilerek işletme hakkının 5 yıl süre ile devredildiği görülmüştür.

    Söz konusu otoparkların tahsisi ve işletilmesine ilişkin düzenlenen ve benzer

    hükümleri içeren Otopark Tahsisi ve İşletilmesine İlişkin Ortak Hizmet Protokollerinin “İlçe Belediyesinin Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4.1 inci maddesinde:

    “İlçe Belediyesi, söz konusu otoparkın işletilmesinden elde edilecek KDV Hariç net gelirin %5’i bedel karşılığında protokolün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 (on beş) gün içerisinde otopark alanının tamamını İBB’ye teslim edecektir.”

    “İBB’nin Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4.2 nci maddesinde ise:

    “İBB Otopark işletmesinden elde edilen KDV Hariç gelirin %5 oranındaki ilçe belediyesi payını, otoparkı işletmeye aldığı tarihi takip eden her ayın onsekizinde ilçe belediyesi hesabına aktaracaktır.”

    Hükümleri yer almasına karşın Belediyeye herhangi bir ödemede bulunulmadığı görülmüştür.

    Arda Turan Otoparkı’nın tahsis ve işletilmesine ilişkin protokolün yürürlüğü 27.08.2018 tarihidir. Protokol hükmü gereği tarihi takip eden ayın onsekizinden (18.09.2018) itibaren otoparkın işletilmesinden elde edilen Katma Değer Vergisi (KDV) hariç gelirin

    %5’ini belediye hesabına aktarılması gerekmektedir.

    Benzer şekilde BAYGEM Otoparkı’nın tahsis ve işletilmesine ilişkin protokolün yürürlüğü 15.10.2018 tarihidir. Protokol hükmü gereği tarihi takip eden ayın onsekizinden (18.11.2018) itibaren otoparkın işletilmesinden elde edilen KDV hariç gelirin %5’ini belediye hesabına aktarılması gerekmektedir.

    Buna karşın her iki otoparkın tahsis ve işletilmesine ilişkin protokol hükmüne aykırı olarak belediyeye aktarılması gereken hasılat payının aktarılmaması nedeniyle belediye gelirlerinde azalmaya sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.

  2. Belediye Mülkiyetindeki Otoparkın Tahsis ve İşletilmesine İlişkin Protokol Olmaksızın İşletilmesi

Belediye sınırları içerisindeki Muzaffer Öztekin Parkı’nın altında yer alan iki bodrum kattan müteşekkil Zemin Altı Otopark’ın tahsis ve işletilmesine ilişkin hali hazırda taraflarca imza altına alınmış, yürürlükte herhangi bir protokol olmamasına karşın İBB şirketi İSPARK tarafından işletildiği buna karşın belediye hesabına bir pay aktarılmadığı anlaşılmıştır.

Taraflarca karşılıklı olarak imza altına alınmış bir protokol olmaksızın belediye

mülkiyetindeki Muzaffer Öztekin Parkı Otoparkı’nın tahsis ve işletme hakkı devirleri yapılmaksızın İSPARK tarafından işletmeye alınmış ve gelir elde edilmeye başlanmış olmasına karşın belediyeye herhangi bir pay aktarımında bulunulmamıştır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75 inci maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallarının gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği ayrıca ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmeyeceği gibi fuzuli şagilin de kusurunun aranmasının gerekmediği hususları hüküm altına alınmıştır.

Belediye mülkiyetindeki Muzaffer Öztekin Otoparkı’nın tahsis ve işletilmesine ilişkin yürürlükte bir protokol olmaması nedeniyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesi hükmü gereği fuzuli şagil durumundaki İSPARK’tan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, Belediye ile İBB arasında hak ve yükümlülüklerin belirlendiği otopark tahsisi ve işletilmesine ilişkin bir protokol olmaksızın otoparkın işletme hakkının verilmesinin uygun olmadığı ayrıca bu zaman zarfında otoparkın fiilen işletilmeye başlandığı tarih ile protokol yürürlük tarihi arasındaki süre için ecrimisil hesaplanarak tahsili cihetine gidilmesinin ise uygun olacağı düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “1-Bahse konu Arda Turan Otoparkı ile Bayrampaşa Gençlik Merkezi binası altında bulunan otoparkın işletilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan ortak hizmet protokollerinden kaynaklı alacakların tahsili yönünde gerekli iş ve işlemler yapılacaktır.

2-Muzaffer Öztekin Parkı altında bulunan otoparkta fuzuli şagil durumunda olan İspark’a yönelik olarak otoparkın fiilen işletilmeye başlandığı tarihten protokol yürürlük tarihine kadar geçen süre için ecrimisil hesaplanarak, tahsili cihetine gidilecektir.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında Arda Turan Otoparkı ile Bayrampaşa Gençlik Merkezi binası altında bulunan otoparkın işletilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan ortak hizmet protokollerinden kaynaklı alacakların tahsili yönünde gerekli iş ve

işlemler yapılacağı ayrıca Muzaffer Öztekin Parkı altında bulunan otoparkta fuzuli şagil durumunda olan İspark’a yönelik olarak otoparkın fiilen işletilmeye başlandığı tarihten protokol yürürlük tarihine kadar geçen süre için ecrimisil hesaplanarak, tahsili cihetine gidileceği ifade edilmiştir. 2018 yılı denetim döneminden sonra yapılacağı ifade edien iş ve işlemlerin müteakip denetim dönemlerinde izlenmesi gerekmektedir.