MEHMET BALiOGLU

Belediyenin Banka Hesaplarına Aktarılmak Üzere Bekleyen Blokeli Kredi Kartı Tahsilat Tutarı ile Belediye Kayıtları Arasında Uyumsuzluk Olması ve Bu Tutarların Mevzuatta Öngörülen Süreden Daha Uzun Sürelerde Belediyenin Banka Hesaplarına Aktarılması

Rapor Özet

Ana konu ve temel bulgular

  • Kredi kartı ile tahsil edilip Belediyenin banka hesaplarına aktarılmak üzere bekleyen blokeli kredi kartı tahsilat tutarının Belediyenin yılsonu 109 Kredi Kartları Hesabı bakiye tutarından fazla olduğu ve aradaki farkın nedeni belirlenmeden Belediyenin sermaye hesabını artırmak suretiyle kayıt altına alındığı tespit edilmiştir.
  • Kredi kartı ile yapılan tahsilat tutarlarının 20 günden daha uzun sürelerde Belediyenin banka hesaplarına aktarıldığı tespit edilmiştir.

Yasal ve düzenleyici çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
  • Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

  • Blokeli kredi kartı tahsilat tutarının nedeni belirleninceye kadar geçici olarak 397 Sayım Fazlaları hesabına kaydedilmesi ve yapılacak araştırma sonucuna göre ilgili hesaplara aktarılması ya da gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
  • Kredi kartları ile yapılan tahsilat tutarlarının en geç 20 gün içerisinde Belediyenin banka hesaplarına aktarılması için gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

  1. Kredi kartı ile tahsil edilip Belediyenin banka hesaplarına aktarılmak üzere bekleyen blokeli kredi kartı tahsilat tutarının Belediyenin yılsonu 109 Kredi Kartları Hesabı bakiye tutarından fazla olduğu ve aradaki farkın nedeni belirlenmeden Belediyenin sermaye hesabını artırmak suretiyle kayıt altına alındığı tespit edilmiştir.

    Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 295’inci maddesinde yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, banka, döviz, alınan çek ve menkul kıymetlere ilişkin sayım fazlalarının nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için 397 Sayım Fazlaları hesabının kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmelik’in 296’ncı maddesinde de hesabın işleyişi anlatılmıştır.

    İdare tarafından yılsonunda 109 Kredi Kartları Hesabının bakiyesi ile kredi kartı ile tahsil edilip Belediyenin hesaplarına aktarılmak üzere bankalarda blokede bekleyen tutar karşılaştırılmış ve blokede bekleyen tutarın 492.439,50 TL daha fazla olduğu anlaşıldığından 109 Kredi Kartları Hesabına borç 500 Net Değer Hesabına alacak şeklinde kayıt yapmak suretiyle bu fazla tutarın kayıt altına alındığı görülmüştür. Ancak, fazlalığın sebebi bulunmadan doğrudan 500 Net Değer Hesabına kayıt yapılması anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi cevabında, Kredi Kartları Alacaklar Hesabında geçmiş dönemlerden süregelen bakiyelerin doğruyu göstermesine yönelik olarak bankalardan gelen bakiye bildirimlerine istinaden bahsi geçen kaydın yapıldığını, yasal mevzuat çerçevesinde işlemlerin yapılmasının sağlanacağı belirtilmektedir.

    Bu itibarla, yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin banka hesaplarına aktarılmak üzere bekleyen blokeli kredi kartı tahsilat tutarının 109 Kredi Kartları hesabının bakiyesinden fazla olan kısmının nedeni belirleninceye kadar geçici olarak 397 Sayım Fazlaları hesabına kaydedilmesi ve yapılacak araştırma sonucuna göre ilgili hesaplara aktarılması ya da gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, 397 Sayım Fazlaları hesabında ve 500 Net Değer hesabında 492.439,50 TL hataya neden olunması sonucu, 2022 yılı bilançosunda belirtilen hesapların gerçek duruma uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

  2. Kredi kartı ile yapılan tahsilat tutarlarının 20 günden daha uzun sürelerde Belediyenin banka hesaplarına aktarıldığı tespit edilmiştir.

Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında:

“…Gerçekleştirilen tahsilat tutarlarının, özel kanunların verdiği yetki kapsamında yapılan düzenlemelerde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla takip eden iş günü içinde, yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatın ise azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılması zorunludur.”

Hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre kredi kartları ile yapılan tahsilatın azami 20 gün içerisinde Belediyenin kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılması gerekirken, yapılan incelemede kredi kartları ile yapılan tahsilat tutarlarının 20 günden daha uzun sürelerde aktarıldığı görülmüştür. 2022 yılı Aralık ayının son yirmi günü itibariyle kredi kartları ile tahsil edilip 109 Kredi Kartları hesabına kaydedilen ve Belediyenin banka hesaplarına aktarılmak üzere bu hesapta bekleyen alacak tutarı yılsonu itibariyle 14.931.706,10 TL olması gerekirken, 2022 yılı bilançosunda 109 Kredi Kartları hesabı bakiyesi 34.001.205,30 TL’dir. Dolayısıyla, yılsonu itibariyle süresinde banka hesaplarına aktarılmayan alacak tutarı 19.069.499,20 TL’dir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Belediye Başkanı’na belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek; 60’ıncı maddesi ile de mali hizmetler birimine ilgili mevzuatı çerçevesinde gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerini yürütmek görevi verilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda kredi kartı tahsilat tutarlarının en geç 20 gün içerisinde Belediyenin banka hesaplarına aktarılması için gerekli

işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir.