MEHMET BALiOGLU

Belediye Sınırları İçindeki Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunmaları

Rapor Özet

Ana Konu

  • Belediye sınırları içerisinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet yürüten işletmelerin tespiti.

Temel Bulgular

  • 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre, belediyelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerekir.
  • 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, belediye sınırları veya mücavir alanlar içindeki iş yerleri, işyeri açma izni harcına tabidir.
  • Belediyeden 2018 yılı içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alan iş yeri sayısının 132 adet olduğu ve bu iş yerlerinden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı harcı tahsil edildiği tespit edilmiştir.
  • 2018 yılı içerisinde aktif çevre temizlik vergisi mükellef sayısının 264 adet olduğu görülmüştür. Çevre temizlik vergisi mükelleflerinden bir kısmının muaflık kapsamında olduğu, fakat 122 adet iş yerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı harcı ödemeden faaliyete başlamasıyla belediyenin gelir kaybına uğradığı değerlendirilmektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik
  • 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Belediyeden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olmayan iş yerlerinin tespit edilmesi ve faaliyetlerinin durdurulması.
  • Ruhsat ve denetim birimi ile gelir birimi arasında gerekli koordinasyonun sağlanması.
  • Belediye gelir birimi ile ruhsat ve denetim birimi arasında gerekli koordinasyon sağlanarak belediyenin gelir kaybının önlenmesi ve ruhsatsız çalışan işyerleriyle ilgili mevzuata aykırılığın giderilmesi.

Rapor Metni

Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet yürüten işletmelerin bulunduğu tespit edilmiştir.

10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için ilgili belediyeden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının olması gerekmektedir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması İşyeri Açma İzni Harcına tabidir.” denilmektedir.

Belediyeden 2018 yılı içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alan işyeri sayısının 132 adet olduğu ve bu iş yerlerinden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı harcı tahsil edildiği tespit edilmiştir. İdarenin gelir biriminden alınan verilere göre 2018 yılı içerisinde aktif çevre temizlik vergisi mükellef sayısı ise 264 adet olduğu görülmüştür. Çevre temizlik vergisi mükelleflerinden bir kısmının muaflık kapsamında olduğu; fakat 122 adet iş yerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı harcı ödemeden faaliyete başlamasıyla belediyenin gelir kaybına uğradığı değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak ruhsat ve denetim birimi ile gelir birimi arasında gerekli koordinasyon sağlanarak belediyenin gelir kaybının önlenmesi ve ruhsatsız çalışan işyerleriyle ilgili mevzuata aykırılığın giderilmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen belediye sınırları içindeki bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunmalarına istinaden;

İlçemiz sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiği tespit edilen işyerlerine, Belediyemiz tarafından kapatma kararı alınmakta olup, ayrıca idari para cezası uygulanmaktadır.

Ayrıca Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından işyeri açma ve çalışma müracatı aşamasında Gelir Biriminden işyerine ve işletmeciye ait emlak, Ç.T.V, ilan reklam, işgal, eğlence ve para cezası borcunun olup olmadığına dair yazı istenmektedir.” denilmektedir.

Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren iş yerlerine ilişkin idari para cezası uygulandığını ifade etmiştir. Bulguda söz konusu

edilen husus işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin tespiti halinde idari para cezası uygulanıp uygulanmadığı değil faaliyetlerine ruhsat almadan başlamalarıdır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre belediye ve mücavir alan içerisinde bulunan işyerlerinin faaliyete geçebilmesi için belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının alınmış olması gerekmektedir. Belediye tarafından 2018 yılı içerisinde çevre temizlik vergisi mükellef kaydı oluşturulan işyerlerinden bir kısmının muaflık kapsamında olduğu, fakat 122 adet işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyete geçtiği görülmüştür. Bu durum belediye gelir birimi ile ruhsat ve denetim birimi arasında gerekli koordinasyonun sağlanmadığını göstermektedir. İşyerlerinin mevzuata aykırı olarak ruhsatsız faaliyete başlamalarının önüne geçilebilmesi için belediye gelir birimi ile ruhsat ve denetim birimi arasında gerekli koordinasyon sağlanmalıdır. Bulgu konusu yapılan tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.