MEHMET BALiOGLU

Belediye Gelir Tarifesinde Mevzuata Aykırı Düzenlemeler Yapılması

Rapor Özet

  • 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesine aykırı düzenlemeler tespit edildi.
  • Belediye Meclisi’nin 2018 yılı hizmet bedeli ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin Kararı’nda siyasi partiler ile kar amacı olmayan dernek ve vakıflara ücretsiz tahsis edilmesi, belediye personeli ile meclis üyelerinden otopark ücreti alınmaması ve bez vinil afişlerin asımları ile LED ekran tahsis bedellerinin siyasi partiler ile dernek ve vakıflardan alınmaması hususlarına ilişkin ücret tarifeleri belirlendi.
  • Belediyenin sunmuş olduğu hizmetlere karşılık gelen ücret tarifesinde Kanun’un beşinci fıkrasında hüküm altına aldığı ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili istisnalar dışında kişi ve kurumlar için indirimli ücret tarifesi belirlemesi hukuka aykırılık teşkil etmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında Belediyemizin dernek ve meclis üyelerini salonlarından ücretsiz yararlandırması ve sosyal ve kültürel amaçlı olup hemşerilik bilincini, yerel politikayı, dernek ve vakıfları ayrıca İlçemizde yapılacak eğitsel, kültürel sosyal faaliyetleri bu şekilde destekleme amacı gütmektedir.
  • Bayrampaşa Şehir Parkı içerisindeki otopark alanında araç başı günlük belirlenen otopark ücretinin belediye personeli ile meclis üyelerinden alınmayacağına dair meclis kararı yeni alınacak Meclis kararı çerçevesinde, 4736 sayılı kanun hükümlerine uygun olacak şekilde düzenlenecektir.
  • Bez vinil afişlerin asımları ile LED ekran tahsis bedellerinin kamu yararına faaliyet gösteren vakıf, dernek ve siyasi partilere ücretsiz tahsis edilmesi işlemlerinde, yeni alınacak Meclis kararı çerçevesinde, 4736 sayılı kanun hükümlerine uygun olacak şekilde düzenleme yapılması sağlanacaktır.

Rapor Metni

Belediyenin sunmuş olduğu hizmetlere karşılık belirlemiş olduğu “2018 Yılı Hizmet Bedeli Ücret Tarifesi”nde mevzuata aykırı düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmayacağı,

Kanun’un beşinci fıkrasında; 24.02.1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, 03.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili hükümlerinin saklı olduğu,

Son fıkrasında ise, Bu Kanunun yayımı tarihinden önce beşinci fıkrada belirtilen

kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31.12.2001 tarihinden itibaren son verileceği,

Hususları hüküm altına alınmıştır.

Belediye Meclisi’nin 2018 yılı hizmet bedeli ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin Kararı’nda:

  • Kültür salonları ve spor salonu kiralamalarında siyasi partiler ile kar amacı olmayan dernek ve vakıflara ücretsiz tahsis edilmesi,

  • Bayrampaşa Şehir Parkı içerisindeki otopark alanında araç başı günlük belirlenen otopark ücretinin Belediye Personeli ile Meclis üyelerinden alınmayacağı,

  • Bez Vinil Asımları ile Led Ekran Tahsis bedellerinin siyasi partiler ile dernek ve vakıflardan alınmayacağı,

Hususlarına ilişkin bila bedel ücret tarifeleri belirlenmiştir.

Halbuki Kanun’un birinci fıkrasında yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi ya da kuruma ücretsiz ya da indirimli tarife uygulanamayacağı ancak beşinci fıkrasında tahdidi olarak sayılan ve özel kanunları gereği ücretsiz ya da indirimli tarife uygulanması ile ilgili hükümlerin saklı olduğu ifade edilmiştir.

Sonuç olarak Belediyenin sunmuş olduğu hizmetlere karşılık gelen ücret tarifesinde Kanun’un beşinci fıkrasında hüküm altına aldığı ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili istisnalar dışında kişi ve kurumlar için indirimli ücret tarifesi belirlemesi hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “1-5393 sayılı kanun gereğince tarife çıkarma yetkisi Belediye Meclislerine ait olup, Bayrampaşa Belediye Meclisi yasal yetkisini kullanarak bulgu konusu tarifeyi çıkarmıştır. Bilindiği üzere, Meclis Kararları yenisi ile değiştirilinceye kadar yahut mahkeme kararı ile iptal edilinceye kadar bağlayıcıdır. Ortada yasal yetkiye dayanılarak usulüne uygun olarak çıkarılmış bir meclis kararı mevcuttur. Belediyemizin dernek ve meclis üyelerini salonlarından ücretsiz yararlandırması ve sosyal ve kültürel amaçlı olup hemşerilik bilincini, yerel politikayı, dernek ve vakıfları ayrıca İlçemizde yapılacak eğitsel, kültürel sosyal faaliyetleri bu şekilde destekleme amacı gütmektedir. Ticari olarak İlçemizde olmayan

ve olması da mutat olarak görülmeyen kültür salonlarının bu kesimlere tahsisi işi esnasında “mahalli müşterek nitelikli bir ihtiyacın karşılanması” işlemidir ki yasal dayanağı da 5393 sayılın kanunun 14’ncü maddesi hükmüdür. Bu salonlarda yapılan faaliyetler sosyo-kültürel faaliyetler olup, 5393 sayılı kanunun 60/n maddesi ile ‘Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler’ belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Açıklanan mevzuat hükümleri ve hususlarından anlaşılacağı üzere, Belediyenin sosyo-kültürel görevi çerçevesinde tesis ettiği idare işlem, öncelikle 4736 sayılı kanunun l’nci maddesinde yazılı hizmet kapsamında olmadığından, ayrıca yukarıdaki belirtilen ilgili mevzuata göre mahalli müşterek ihtiyacın Belediyenin gideri olarak üslenilmesi suretiyle karşılanan bir faaliyet kapsamında bulunduğundan, 5393 sayılı Belediye kanunun 14. maddesi kapsamında bir uygulamada bulunulduğu değerlendirilmektedir.

  1. Bayrampaşa Şehir Parkı içerisindeki otopark alanında araç başı günlük belirlenen otopark ücretinin belediye personeli ile meclis üyelerinden alınmayacağına dair meclis kararı yeni alınacak Meclis kararı çerçevesinde, 4736 sayılı kanun hükümlerine uygun olacak şekilde düzenlenecektir.

  2. Bez vinil afişlerin asımları ile LED ekran tahsis bedellerinin kamu yararına faaliyet gösteren vakıf, dernek ve siyasi partilere ücretsiz tahsis edilmesi işlemlerinde, yeni alınacak Meclis kararı çerçevesinde, 4736 sayılı kanun hükümlerine uygun olacak şekilde düzenleme yapılması sağlanacaktır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında belediye sunmuş olduğu hizmetlere ilişkin gelir tarifesindeki düzenlemelerin meclis kararı ile alındığı ve söz konusu kararların yenisi alınıncaya kadar ya da mahkeme kararı ile iptal edilinceye kadar yürürlükte olduğu ayrıca söz konusu tarifelerin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında belediye sınırları içerisindeki mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçların karşılanması noktasında belirlendiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte gerek şehir içi otopark ücreti gerekse bez vinil afiş asımları ve Led ekran tahsis bedellerine ilişkin yeni meclis kararları alınarak 4736 sayılı Kanun hükümlerine uygun düzenlemelerin yapılacağı da ifade edilmiştir. Söz konusu düzenlemelerin 2018 yılı denetimi sonrası yapılacağı taahhüt edildiğinden izleyen denetimlerde bulgu konusu husususun takibi gerekmektedir.