MEHMET BALiOGLU

Bazı Taşınırların Mali Yıl Sonunda Üniversite Taşınır Sistemine

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’ne bağlı bazı birimler, mali yıl sonunda maddi duran varlıklarını üniversiteye devretmemiştir.
  • Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
  • Ayrıca, bazı döner sermayeli işletmeler, maddi duran varlıklar için amortisman ayırmamıştır.
  • Bu durum, söz konusu varlıkların gerçek değerinin belirlenmesini engellemekte ve 2019 yılı bilançosunda hatalara yol açmaktadır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Gelir ve Giderler ile Bunların Muhasebeleştirilmesi” başlıklı 6’ncı maddesi
  • 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar bölümünün “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 199’uncu maddesinin (ç) bendi
  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesi 1, 2 ve 3’üncü fıkraları

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • İlgili döner sermaye işletmelerinin, maddi duran varlıklarını üniversiteye devretmesi gerekmektedir.
  • Amortisman hesaplamalarının ilgili mevzuata uygun olarak yapılması ve Üniversiteye devredilmesi gerekmektedir.
  • 2019 yılı bilançosunda tespit edilen hataların düzeltilmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Devredilmemesi

Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesine bağlı bazı birimlerin (Bilgisayar Bilimleri Merkezi Döner Sermaye İşletmesi, Gıda ve Hayvancılık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi, İletişim Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi, Erzurum Meslek Yüksek Okulu Döner Sermaye İşletmesi, Tıbbi Deneysel Arastırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi, Türkçe Öğretimi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi) maddi duran varlıklarını mali yıl sonunda Üniversite’ye devretmediği görülmüştür.

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Gelir ve Giderler ile Bunların Muhasebeleştirilmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredileceği belirtilmiştir.

Yine 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar bölümünün “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 199’uncu maddesinin (ç) bendi, aynı Yönetmeliğin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesi 1, 2 ve 3’üncü fıkraları ile 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı bölümü birlikte değerlendirildiğinde;

Döner sermayenin edinmiş olduğu araç, gereç ve öteki demirbaş eşyaların (canlı demirbaş hariç) mali yılsonunda Üniversite’ye devredilmesi gerekmektedir. İşletmeler bu devirleri gerçekleştirmediği gibi, bazı döner sermayeli işletmeler, maddi duran varlıklarda yer alan arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakiler için amortisman da ayırmamıştır. Amortisman işlemi yapılmadan bir varlığın ekonomik ömrüne bağlı olan gerçek değerinin belirlenmesi mümkün değildir. Dolayısıyla söz konusu maddi duran varlıkların ilgili işletmelerce yukarıda belirtilen Yönetmeliğe uygun olarak amortisman hesaplamalarının yapılarak Üniversite’ye devredilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

İşletmenin edinmiş olduğu araç, gereç ve diğer demirbaşlar (canlı demirbaş hariç) için Yönetmeliğe uygun olarak amortisman hesaplamaları yapılarak 2020 yılı sonu itibariyle Üniversiteye devirlerinin yapılacağı belirtilmekte ise de konuya ilişkin tespitler 2019 yılı için

geçerli olup, söz konusu uygulama nedeniyle 2019 bilançosunun 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda hataya neden olunduğu değerlendirilmektedir.