MEHMET BALiOGLU

Bazı Gelir Kalemlerinde Tahakkuk Tahsilat Oranın Düşük Kalması

Rapor Özet

  • 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanının görevleri arasında belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmeyi saymıştır.
  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 61. maddesi, gelirlerin ve alacakların tahsilinin muhasebe hizmetinin bir parçası olduğunu ve muhasebe yetkilisinin bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğunu belirtmiştir.
  • Aynı Kanun’un 60. maddesinin (e) bendinde, ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.

Rapor Metni

İdarenin gelir kalemlerinin incelenmesi neticesinde Kurumun bazı gelir kalemlerine ilişkin tahakkuk/tahsilat oranlarının düşük seviyelerde kaldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri Arasında sayılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 61 inci maddesinde gelirlerin ve alacakların tahsili muhasebe hizmetinin bir parçası olarak görülmüş ve muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un 60 ıncı maddesinin (e) bendinde ise, ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, 2018 yılı vergi gelirlerine ilişkin tahsilat oranının

%66,33 olduğu anlaşılmış olup tahakkuk/tahsilat oranı düşük olduğu görülen vergi ve diğer gelir kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir;

Tablo 7:2018 Yılı Gelir Tahakkuk ve Tahsilat Tablosu

Gelir Kalemi

2017

Yılından

Devreden Tahakkuk

2018 Yılı Tahakkuku

Toplam Tahakkuk

2018 Yılı Tahsilat Tutarı

2019 Yılına Devreden Tahakkuk

Tahsilat Oranı (%)

Arsa Vergisi

1.057.199,97

2.169.590,57

3.226.790,54

1.567.192,52

1.659.598,02

48,38

Arazi Vergisi

44.609,86

78.784,75

123.394,61

56.477,90

66.916,71

45,45

İlan ve

Reklam Vergisi

2.403.284,63

1.724.135,98

4.127.420,61

1.384.639,21

2.742.781,40

33,50

Ulaştırma Hizmetlerine İlişkin

Kurumlar Hasılatı

418.842,72

0

418.842,72

46.182,65

372.660,07

11,02

Tarımsal Hizmetlere İlişkin Kurumlar Hasılatı

102.840,31

90.292,95

193.133,26

87.337,84

105.795,42

45,22

Ecrimisil Gelirleri

404.526,52

70.802,20

475.328,72

106.002,27

369.326,45

22,30

Para Cezaları

2.534.789,72

3.706.238,06

6.241.027,78

3.146.192,29

3.094.835,49

49,90

Yukarıdaki tabloda yer alan gelir kalemleri dışında diğer bazı gelir kalemlerinde de tahakkuk tahsilat oranlarının yüzde elli ile yüzde altmış oranları arasında değiştiği görülmüştür.

Tablodan da görüleceği üzere gelir kalemlerinin çoğunda devreden tahakkuk tutarları 2018 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Bunun sebebi, yıl içinde yapılan tahakkuk tutarlarının altında bir tahsilat gerçekleştirilmesi olup tahsilat oranlarının bu şekilde devam etmesi Kurum’un tahakkuk eden alacaklarının tahsil zamanaşımına uğraması riskini ortaya çıkarmaktadır.

Kamu idaresi cevabında; “Tahakkuk tahsilat oranı düşük kalması, geçtiğimiz yıllarda yürürlüğe giren 6552-6736-7020-7143 kanun numaralı yapılandırma kanunlarının mükelleflerin vergi ödeme alışkanlıklarında negatif etki yaratması, ayrıca muaccel hale gelmiş alacağın yeniden müeccel olması hali ayrıca tahsilat oranımıza negatif etki yaratmaktadır.

Ayrıca bulguda belirtilen belediye gelirlerini oluşturan bazı kalemlerde tahakkukun tahsilata dönüşme oranının düşük kalmaması için tenkit ve tavsiyeler doğrultusunda başta belirtilen gelir kalemleri olmak üzere tüm gelirlerin tahsili için azami gayret gösterilmeye başlanmıştır.

İlk aşamada bulgudaki tabloda gösterilen gelir kalemleri ile ilgili 6183 sayılı kanun kapsamında borcunu ödemeyen mükelleflere Ödeme Emri gönderilmeye başlanılmıştır. Ödeme Emri sonucunda borcunu ödemeyen mükelleflerin taşınır ve taşınmaz mallarına yönelik haciz işlemi uygulanacaktır.

Bunun yanı sıra ÇTV ve İlan Reklam vergisi mükelleflerinin, işyeri kapatma ve işyeri

değişikliği nedeniyle Belediyemize bildirim yapmadıkları durumlarda tahakkukların devam etmesine ve mükerrer tahakkukların oluşmasına sebep olmaktadır.

İl Defterdarlığı tarafından açılan ve güncel mükellefleri görebildiğimiz sistem ve saha çalışmalarıyla birlikte tahakkukların daha sağlıklı olması sağlanacaktır.

Ödeme Emri ile ilgili örnekler ekte sunulmuştur.” Denilmektedir.

Sonuç olarak Genel olarak bulguda bahsedilen hususa iştirak edilmiş olup gerekli tahsilatı sağlamak amacıyla mükelleflere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca ödeme emirleri çekildiği ifade edilmiştir.

Çevre Temizlik ile İlan ve Reklam vergilerinde ise tahakkuk tahsilat oranlarının düşük kalmasında işyeri kapatma ve işyeri değişikliği gibi durumların Belediyeye bildirilmemesi sebebiyle mükerrer tahakkuklardan kaynaklandığı ifade edilmiştir. Bu gibi durumlardan dolayı mükerrer kayıta sebep olunmaması için ilgili vergi dairesinden periyodik bilgi alınması ve denetimlerin arttırılarak devam ettirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Konunun gelecek yıl denetimlerinde takibi yapılacaktır.