MEHMET BALiOGLU

Bartın Üniversitesi İle Çankırı Karatekin Üniversitesi Arasında Yapılmış Olan Protokole İlişkin Tespitler

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Bartın Üniversitesi ve Çankırı Karatekin Üniversitesi arasında imzalanan pedagojik formasyon eğitimi işbirliği protokolü kapsamında yapılan rektör ödemeleri incelenmiştir.
  • Protokol gereği, Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından Bartın Üniversitesi Rektörüne ek ödeme yapılması kararlaştırılmıştır.
  • İncelemede, rektörlere yapılan ödemelerin mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
  • Pedagojik formasyon eğitim programının yürütülmesinden Fakülte Yönetim Kurulu ve Pedagojik Formasyon Birimi sorumludur ve rektörlerin bu programda görevlendirilmelerine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
  • Rektörlerin ancak programa bizzat katkı sağlamaları veya gelirlerden yönetici payı almaları durumunda ödeme almaları mümkündür.
  • Ancak, protokolde rektörlere yapılan ödemelerin herhangi bir iş veya hizmet karşılığı olmadığı, yönetici payı aktarımı şeklinde olduğu görülmüştür.
  • Yönetici payı ödemesinin rektörün yöneticisi olduğu üniversiteden yapılması gerekirken, Çankırı Karatekin Üniversitesi’nden Bartın Üniversitesi Rektörüne doğrudan ödeme yapılması uygun değildir.
  • Protokol kapsamında gelir elde edilmesi ve üniversiteler arası protokol imzalanması hususunda mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
  • Ancak, tahsil edilen gelirlerden ayrılan payların aktarılmasında mevzuat dışı bir yöntem benimsenmiştir.
  • Ödeme, Bartın Üniversitesi Döner Sermaye birimine yapılmalı ve bu birim tarafından hazine ve bilimsel araştırma payı ayrılması gerekirken, doğrudan rektöre yapıldığı için bu paylar ayrılmamış ve Bartın Üniversitesi Döner Sermayesi gelirden mahrum kalmıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 18.11.2015 tarihli toplantısında belirlenen ‘Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve, Usul ve Esaslar’
  • ‘Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve, Usul ve Esaslar’ın 8. maddesi
  • ‘Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve, Usul ve Esaslar’ın 9. maddesi
  • ‘Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve, Usul ve Esaslar’ın 13. maddesi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Bartın Üniversitesi ve Çankırı Karatekin Üniversitesi arasında imzalanan protokolün gözden geçirilerek mevzuata uygun hale getirilmesi
  • Rektörlere yapılan ödemelerin durdurulması
  • Gelirlerden elde edilen payların doğru bir şekilde aktarılmasının sağlanması
  • Bartın Üniversitesi Döner Sermayesi’nin uğradığı zararın tazmin edilmesi

Rapor Metni

Bartın Üniversitesi İle Çankırı Karatekin Üniversitesi arasında Pedagojik Formasyon Eğitimi verilmesini amaçlayan 27.03.2019 ve 28.08.2019 tarihlerinde benzer hükümler içeren iki ayrı işbirliği protokolü imzalanmıştır.

Yükseköğretim Yürütme Kurulu, 18.11.2015 tarihli toplantısında, Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve, Usul ve Esasları belirlemiştir. Bu esaslar, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından izin verilen yükseköğretim kurumlarında Pedagojik Formasyon Eğitiminin uygulanmasına ilişkin akademik, idari ve mali hususları düzenlemektedir.

Anılan esaslara göre, sertifika programları, Eğitim/Eğitim Bilimleri Fakültesi bulunan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından izin verilen Üniversitelerde açılabilmektedir.

Bünyesinde Eğitim Fakültesi bulunmayan Çankırı Karatekin Üniversitesi program için gereken koşulları sağlayan Bartın Üniversitesi ile bu çerçevede işbirliğine gitmiştir.

Her iki protokol de; Kontenjan dağılımının esasları, Eğitim programının tüm işlemlerin (eğitimlerin yürütülmesi, eğitim programından elde edilecek gelirin tahsili v.b mali ve idari işlemler) Çankırı Karatekin Üniversitesince gerçekleştirilmesine, eğitim programını başarı ile tamamlayan kişilere Bartın Üniversitesi ile Çankırı Karatekin Üniversitesi’nin isimlerinin yer aldığı sertifika verilmesine, Bartın Üniversitesi Rektörüne bu işbirliği karşılığında Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından belli tutarda döner sermaye ek ödemesi yapılmasına ilişkin hükümler yer almıştır. Aşağıda bu protokollere ilişkin olarak yapılmış olan tespitler açıklanmıştır.

  1. Bartın Üniversitesi İle Çankırı Karatekin Üniversitesi arasında düzenlenen Pedogojik Formasyon Eğitim Programında, Üniversite Rektörlerinin Görevlendirilmesi,

    İki üniversitenin işbirliği protokolünde, Usul ve Esaslar’ın 8’inci ve 9’uncu maddesine aykırı görevlendirmelere imkan sağlayan bir protokol maddesi bulunduğu, mevzuata aykırı

    protokol maddesi dayanak gösterilerek eğitim programında üniversite rektörlerinin görevlendirildiği, tespit edilmiştir.

    Düzenlenecek olan pedogojik formasyon eğitim programının yürütülmesinde hangi birimlerin sorumlu olduğu ve bu birimlerin görevlerinin neler olduğu pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına ilişkin çerçeve usul ve esaslarda belirlenmiştir.

    Programın Yürütülmesinden Sorumlu Birimler ana başlıklı 8’inci, 9’uncu ve 13’üncü maddelerinde;

    “Programın Yürütülmesinden Sorumlu Birimler

    Fakülte Yönetim Kurulu

    MADDE 8: (1) Fakülte Yönetim Kurulu, programın açılması ve uygulanmasıyla ilgili kararları vermekve aşağıdaki görevleri yerine getirmekle yükümlüdür………..

    Pedagojik Formasyon Birimi

    MADDE 9: ( 1 ) Programa ilişkin akademik, idari ve mali işler, fakülte dekanı tarafından oluşturulan Pedagojik Formasyon Birimince yürütülür. Bu birim; bir dekan yardımcısı başkanlığında eğitim bilimleri bölüm başkanı, doktorası ya da doçentliği eğitim bilimleri ve öğretmen yetiştirme alanından olan bir öğretim üyesinden oluşur. Dekan yardımcısı, programın idari ve mali; eğitim bilimleri bölüm başkanı ise, akademik konularındaki koordinatörüdür. Birimin sekretarya işleri için de yeterli sayıda personel görevlendirilir.

    Birimin görevleri şunlardır

    Hüküm Bulunmayan Haller ve Yetkilendirme

    MADDE 13: ……(2) Yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları, bu usul ve esaslarda

    belirtilen hükümlere aykırı olmamak üzere düzenlemeler yapabilir ve kararlar, yönergeler oluşturabilir”

    denilmektedir.

    Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, pedogojik formasyon eğitim programının yürütülmesinde Fakülte Yönetim Kurulu ve Pedogojik Formasyon Birimin görevli olduğu, Üniversite Rektörlerinin ise, rektör sıfatıyla eğitim programının yürütülmesinde herhangi bir görevi bulunmadığı, anlaşılmaktadır. Rektörlerin bu formasyon programında ancak bizzat katkılarının olması halinde veya bu programın gelirlerinden, kendi üniversitelerinden yönetici payı almaları mümkündür.

    Üniversite rektörleri tarafından imzalanan işbirliği protokolü üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; protokolde, usul ve esasların yukarıda belirtilen maddelerine aykırı şekilde her iki Üniversite Rektörünün de eğitim programında görevlendirilebileceğine ilişkin bir protokol maddesi bulunduğu, mevzuata aykırı bu protokol maddesi dayanak gösterilerek Bartın ve Çankırı Üniversitesi Rektörlerinin eğitim programında görevlendirildiği, yapılan bu görevlendirmeler dayanak gösterilerek de her iki üniversite rektörüne ücret ödemesinde bulunulduğu, tespit edilmiştir.

    Her ne kadar rektörün pedagolojik formasyon eğitiminde görev alma konusundaki yeterliliği ekseninden bir bakış açısı ifade edilebilirse de, protokol neticesinde rektöre ödenen ücretin herhangi bir iş veya hizmet karşılığı olmadığı, yönetici payının aktarımı şeklinde olduğu görülmüştür. Böyle bir yönetici payı ödemesinin ancak rektörün yöneticisi olduğu üniversiteden yapılabileceği aşikardır. Aynı zamanda rektörün kendi üniversitesinden ilgili dönemde daha az ya da fazla döner sermaye payı almış olması da bir başka üniversiteden yönetici payı almasını mevzuata uygun hale getirmemektedir.

  2. Bartın Üniversitesi ve Çankırı Karatekin Üniversitesi arasında imzalanan protokol gereği; Bartın Üniversitesi Döner Sermayesi yerine Bartın Üniversitesi Rektörüne ödeme yapılması;

    İmzalanan işbirliği protokollerinin tarafları Bartın Üniversitesi ve Çankırı Karatekin Üniversitesidir. İmzalayan Rektörler Üniversitenin tüzel kişiliğini temsil etmektedirler. Bu

    nedenle Çankırı Üniversitesi Döner Sermaye biriminden Bartın Üniversitesi Rektörüne doğrudan ödeme yapılması mümkün değildir.

    Her ne kadar protokolün geçerliliği, tahsilata yetkili birimlerin hangisi olduğu veya formasyon eğitiminin protokolle verilmesinin uygunluğu gibi hususlar akla gelebilecek olsa da, Üniversiteler arasında protokol imzalanması, eğitim verilmesi ve bu protokol çerçevesinde gelir elde edilmesi hususunda mevzuata aykırı eylem veya işlem yoktur. Yalnızca tahsil edilen gelirlerden ayrılan payların aktarılmasında mevzuat dışı bir yöntem benimsendiği görülmüştür. Böyle bir Protokol karşılığı yapılacak ödeme, Bartın Üniversitesi Döner Sermaye birimine olmalıdır. Döner Sermaye birimine aktarılacak ödeme sonrası bu paradan birim, hazine ve bilimsel araştırma payı ayrılması gerekmektedir. Oysa bu protokol neticesinde ödeme doğrudan Rektöre yapılmış olduğundan, bu paylar Döner sermaye bütçesinden ayrılmamış olup, Bartın Üniversitesi Döner Sermayesi açısından bir gelirden mahrum kalındığı

    değerlendirilmektedir.