MEHMET BALiOGLU

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d Maddesine Göre Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Kanunda Öngörülen % 10’luk Sınırın, Kamu İhale Kurumundan Uygun Görüş Alınmadan Aşılması

Rapor Özet

Ana Konu

  • Belediyenin mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendindeki %10 sınırının Kamu İhale Kurumunun izni alınmadan aşıldığının tespiti.

Temel Bulgular

  • Belediye, 2018 yılında 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapmış olduğu mal ve hizmet alımlarının tutarı 14.093.640,57 TL ve 10.521.335,45 TL’dir.
  • Belediye, Kamu İhale Kurulunun görüşü alınmadan, %10’luk sınırı mal ve hizmet alımları toplamında 12.488.276,02 TL aşmıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendi
  • Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin 7’nci bendi
  • Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili bendi
  • Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21’inci maddesi

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Belediyenin, mal ve hizmet alımlarında Kamu İhale Kurulunun görüşü alınmadan, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendindeki %10’luk sınırın, mal ve hizmet alımları toplamında 12.488.276,02 TL aşılmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
  • Belediye tarafından, tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

Rapor Metni

İdarenin mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendindeki %10 sınırının Kamu İhale Kurumunun izni alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usul olduğu, diğer ihale usullerinin belirtilen özel hallerde kullanılabileceği öngörülmüştür.

Aynı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin 7’nci bendinde; “Kurulun uygun görüşü olmadıkça, Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ve 22 nci maddesinin (d) bendinde yer alan parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine hizmet alımı amacıyla konulacak ödeneklerinin %10’unu aşamaz. İdareler, anılan parasal limitler dahilinde gerçekleştirecekleri hizmet alımlarında, hizmet alımları için ayrılan ve yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarını dikkate alırlar.” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili bendinde de aynı hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21’inci maddesinde;

“…

21.1.1.2. Buna göre, 4734 sayılı Kanunun 62 inci maddesinin (ı) bendine göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21 inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil

ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22 nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin % 10 unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.

21.8. Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ile 22 nci maddesinin (d) bendinde yer alan parasal limitlerin toplamı dikkate alınırken mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için ayrılan ödenek tutarları ayrı ayrı değerlendirilecektir.” hükümleri yer almaktadır.

Aşağıdaki tabloda Belediye tarafından 2018 yılında 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapmış olduğu mal ve hizmet alımlarının tutarı gösterilmiştir.

Tablo 15: 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d Kapsamında Yapılan Mal ve Hizmet Alımları Tutarları

Harcama Türü (Mal)

Toplam Ödenek (TL)

%10 Sınırı

(A) (TL)

22-d

Harcama (TL)

21-f

Harcama (TL)

21-f ve 22-d Harcama Toplamı (B) (TL)

%10 Limitini Aşan Tutar (A- B) (TL)

Mal Alımları

35.187.000,00

3.518.700,00

14.093.640,57

0,00

14.093.640,57

10.574.940,57

Hizmet Alımları

86.080.000,00

8.608.000,00

10.342.035,45

179.300,00

10.521.335,45

1.913.335,45

Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalardan anlaşıldığı üzere, idare tarafından Kamu İhale Kurulunun görüşü alınmadan, bahsi geçen mevzuat hükümleri ile belirlenen

%10’luk sınır, mal ve hizmet alımları toplamında 12.488.276,02 TL aşılmıştır. Mevzuat hükümlerine riayet edilmesi kamunun yararına olacaktır.

Kamu idaresi cevabında; “2019 yılından itibaren bulguda değinildiği üzere mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde temel usulleri olan açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü kullanılması ve doğrudan temin limitlerinin aşılmaması için gerekli itina gösterilecektir.”

Denilmiştir.

Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen hususlar, İdare tarafından kabul edilerek gereğinin yapılacağı bildirilmektedir. Bulgumuzda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, İdarenin mal ve hizmet alımlarında Kamu İhale Kurulunun görüşü alınmadan, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendindeki %10’luk sınırın, mal ve hizmet alımları toplamında 12.488.276,02 TL aşılmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.